Remmen

materie. Om te beginnen wil ik een misverstand uit de wereld helpen. In de volksmond wordt er verteld, dat we met het remmen van een voertuig energie vernietigen. Dit lijkt waar, maar energie kan je niet zomaar vernietigen. We zetten de ene vorm van energie om in een andere. In ons geval, om met remmen te te spreken van : bewegings- of kinetische energie over te gaan in warmte- of thermische energie. Bij een noodstop, zitten we met een thermisch probleem, daar het vermogen om snel een voertuig af te remmen, vele malen groter is dan het vermogen om een voertuig op snelheid te brengen. Bij nachtritten van b.v. rally-auto’s, kan men in filmbeelden duidelijk de roodgloeiende remschijven zien oplichten, daar hier temperaturen van 400 graden Celsius, geen uitzondering zijn. Bij onze tweewieler is dit niet zo extreem gelukkig, maar de huidige moderne naaf-remmen geven nu al vaak extra koel- schijven te zien, voor extra warmteafvoer. Om ons tweewielig voertuig snel af te kunnen remmen, lijkt de achterwiel-rem in het voordeel, omdat de stabiliteit bij gebruik van een voorwiel-rem afneemt. dit geldt natuurlijk helemaal bij een verende voorvork, die dan gaat inveren zodat de frame-geometrie zich dan gaat wijzigen (minder voorloop hartlijn voorvork-bandwegkontakt).

Het vervelende is echter, dat bij een krachtige remprocedure, het band-weg contact drastisch afneemt bij het achterwiel. Dit kan zelfs zo extreem worden, dat het achter- wiel los komt van het wegdek. U begrijpt het al, bij de geringste achterwielrem-werking, treedt nu blokkering op van het achterwiel zonder enig remmend effekt. Nee, alle kracht rust nu op het voorwiel en alleen dit wiel kan een grote remkracht opleveren.

Dat gebeurt zeker, als we rechtop zitten. Dan ligt het zwaartepunt heel hoog boven het wegdek. Veel fietsers zijn dan ook bang voor het gebruik van de voorrem. Maar als de weg droog is en het stuur rechtgehouden kan worden, is dit de meest effektieve manier van krachtig remmen.

Om het gevaar van blokkering te verkleinen (dit is een reëel probleem, bijvoorbeeld bij zand op de weg) komt men tegenwoordig vaak naafremmen tegen volgens het ‘rollen-remnaaf principe’. Nu kan het voorwiel vrijwel nooit blokkeren, hetgeen een veiligheids-aspekt is. In een volgend verslag probeer ik wat over de remsystemen te vertellen. De les die we uit dit verhaal kunnen leren is dus bij verdachte wegomstandigheden (zeer glad wegdek b.v.), voorzichtig de achterrem gebruiken. In een bocht nooit remmen. Indien krachtig remmen gewenst is op rechte weg met stroef wegdek, dan de voorrem de hoofdtaak laten verrichten eventueel in combinatie met de achterrem.

Na het onderwerp remprocedures, zal ik mij wat meer gaan bezighouden met de remmen zelf. Om te beginnen:

1. De terugtraprem

Zolang de ketting er niet afloopt is dit een stabiele vrijwel onderhoudsvrije rem. Als nadelen kan men noemen: a) kan bij langdurig gebruik, oververhit raken; b) wordt uitsluitend als achterwielrem gebruikt met z’n beperking om krachtig te kunnen remmen. Echter voor gebruik op kinderfietsen, zeer geschikt, waarbij extra voorwielrem als handrem zeer aan te bevelen is.

2. De trommelrem

Deze lijkt qua constructie wel wat op de terugtraprem. Nu ook dus vrijwel onderhoudsvrij. Door handremgebruik, nu uitstekend te combineren dus als
voorwiel- en achterwielrem. Als nadelen kan men noemen:

  • hoog eigengewicht;
  • bij langdurig gebruik, hoge naaf temperaturen;
  • stevige prijs.

3. De rollennaafrem

Deze remconstructie komt vrijwel overeen met de trommelrem, met als extra voordeel dat blokkering van het wiel tijdens een noodstop, bijna niet mogelijk is. Door de perfecte remwerking, zelfs onder natte weersomstandigheden, komt men deze remmen van de genoemde groepen 2 en 3, vaak tegen op fietsen die intensief en langdurig gebruikt moeten worden. (Bij zware omstandigheden zoals boodschappen- en schooltassen en woon-werk-verkeer). Gaat men over naar een wat sportiever fiets gebruik , dan vormt het hoge gewicht van deze besproken remmen, vaak een bezwaar voor toepassing. Nu komen de lichtere constructies in beeld zoals :

4. De schijfrem

5. De velgrem

Beiden werken volgens hetzelfde principe, zijn wat onderhoudsgevoeliger en kunnen in natte omstandigheden een slechtere remwerking gaan opleveren. De beste schijfrem is eigenlijk de velgrem, daar de velg nu eenmaal de grootste diameter heeft. Maar, dan zou de schijfrem nooit z’n intrede gedaan hebben.

Hoe zit dat dan ? Voor mountainbikes, die vaak in terreinomstandigheden gebruikt worden, vervuilen de velgen vaak sterk, door modder en zand. Dit nu doet afbreuk aan het krachtig kunnen remmen met zelfs ernstige velgslijtage. De veel kleinere schijfrem blijft onder deze omstandigheden wel schoon en behoudt zodoende z,n goede remcapaciteit. Als bijkomend nadeel moet ik nu opmerken dat de spaken de remkracht op moeten nemen, hetgeen een extra belasting voor zo’n wiel betekent. Als ik het voor het zeggen zou hebben, zou ik kiezen voor velgremmen bij racefietsen en voor schijfremmen bij mountainbikes.

Ik wens U veel fietsplezier.

Jan van Rees